آموزش بازی اسپیدز

اسپیدز اصلاً چه جور بازی‌ایه؟

اسپیدز (Spades به معنی پیک) یه بازی دست‌گیری چهار نفره‌ست که تو دو تا تیم دو نفره بازی می‌شه. هر بازیکن می‌خونه چند تا دست می‌تونه بگیره، پیک همیشه از بقیهٔ خال‌ها بالاتره و هر تیم اگه حداقل به اندازهٔ خوانده‌ش دست بگیره، امتیاز می‌گیره.

اگه حکم بلد باشی، اسپیدز برات خیلی آشناست: یارت روبه‌روت می‌شینه، باید خال زمین رو بازی کنی و خال حکم هم دست‌ها رو می‌بُره. فرق اصلیش اینه که حکم همیشه پیکه و به‌جای قانونِ «اول به هفت دست رسیدن»، هر تیم باید دست‌کم به اندازهٔ خوانده‌ش دست جمع کنه، و نه خیلی بیشتر.

• بازیکن‌ها: ۴ نفر در دو تیم؛ یارها روبه‌روی هم می‌شینن
• کارت‌ها: ۵۲ کارت استاندارد، آس بالاترین کارت؛ بدون ژوکر، مگر در حالت «ژوکر بزرگ، ژوکر کوچک»
• خال حکم: همیشه پیک
• هدف هر دور: رسوندن خواندهٔ تیم، بدون جمع کردن بگ زیاد
• هدف مسابقه: اولین تیمی که به ۵۰۰ امتیاز برسه (توی بازی کوتاه ۳۰۰ امتیاز)

اسپیدز از کجا اومده؟

اسپیدز از خانوادهٔ بازی ویست هست و با بید ویست خویشاوندی خیلی نزدیکی داره. جرج کافین، نویسندهٔ کتاب‌های بریج، ریشهٔ این بازی رو به شهر سینسیناتی در ایالت اوهایو و سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۳۹ نسبت می‌ده. این بازی توی جنگ جهانی دوم بین سربازها همه‌گیر شد.

اسپیدز از سینسیناتی به شهرهای اطراف و بعد به ارتش رسید. سربازها توی دوران جنگ مدام بازی‌ش می‌کردن، چون هر دورش کوتاهه و هر وقت لازم بود می‌شد بازی رو نیمه‌کاره رها کرد. اواخر دههٔ ۱۹۴۰ وارد دانشگاه‌ها شد و امروز هم محبوب‌ترین بازی کارتیِ تیمی در آمریکاست (به نقل از The World of Playing Cards).

بین آفریقایی‌تبارهای آمریکا، اسپیدز فقط یه سرگرمی نیست. آمینا اس. مک‌اینتایر، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر، میز اسپیدز رو جای امنی برای دورهمی و شادی سیاه‌پوست‌ها توصیف می‌کنه؛ جایی که هر خانواده‌ای قانون‌های نانوشتهٔ خودش رو داره، قبل از اولین پخش روشنشون می‌کنه و کل‌کلِ دوستانه هم بخشی از بازیه (American Journal of Play، ۲۰۲۱). سایت پاگات هم می‌نویسه «ژوکر بزرگ، ژوکر کوچک»، یکی از حالت‌های پایین، بین آفریقایی‌تبارهای آمریکا خیلی رایجه.

کارت‌ها چطور پخش می‌شن؟

پخش‌کنندهٔ دور اول تصادفی انتخاب می‌شه و بعد از هر دور، نوبت پخش در جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخه. هر ۵۲ کارت بین بازیکن‌ها تقسیم می‌شه و به هر نفر ۱۳ کارت می‌رسه.

توی هر خال، آس بالاترین و ۲ پایین‌ترین کارته. هر پیکی از تمام کارت‌های دل، گشنیز و خشت بالاتره، و بین کارت‌های یک خال هم همیشه کارت بزرگ‌تر دست رو می‌بره.

خواندن چطور انجام می‌شه؟

از نفر سمت چپِ پخش‌کننده و در جهت عقربه‌های ساعت، هر بازیکن یه بار می‌خونه که چند تا دست، از ۰ تا ۱۳، می‌گیره. خوندن عددِ صفر یعنی «نیل». جمع خوانده‌های دو تا یار، بدون حساب نیل، می‌شه تعهدِ اون تیم.

• قبل از اینکه بخونی، ۱۳ تا کارت خودت رو می‌بینی و می‌دونی نفرهای قبل از تو هم چند تا خوندن.
• یارها نباید دربارهٔ کارت‌هاشون حرف بزنن؛ تنها پیامی که مجازه، همون عددیه که می‌خونن.
• مثال: تو ۴ می‌خونی و یارت ۳؛ تیم شما باید حداقل ۷ تا دست جمع کنه.
• سر خیلی از میزهای خانگی آمریکایی، هر تیم باید حداقل ۴ بخونه (به این قانون board می‌گن). توی ورق هیچ حداقلی نداریم: هر عددی از ۱ تا ۱۳، یا نیل، مجازه.

نیل یعنی چی؟

نیل یعنی قول بدی حتی یه دست هم نمی‌گیری. اگه نیل‌خوان هیچ دستی نگیره، تیمش ۱۰۰ امتیاز مثبت می‌گیره و اگه حتی یه دست هم بگیره، ۱۰۰ امتیاز منفی می‌خوره. امتیاز نیل هم جدا از خواندهٔ یار حساب می‌شه.

• دست‌هایی که نیل‌خوان می‌گیره هیچ‌وقت به خواندهٔ یارش اضافه نمی‌شه؛ این دست‌ها برای تیم «بگ» به حساب میان.
• یارِ بازیکن نیل‌خوان تلاش می‌کنه ازش محافظت کنه: کارت‌های بالا رو خودش می‌گیره تا نیل‌خوان بتونه کارت پایین بده.
• سر بعضی از میزها یارها برای نیل کارت رد و بدل می‌کنن؛ ولی توی ورق این قانون رو نداریم.
• بعضی میزها هم اصلاً نیل بازی نمی‌کنن؛ میزبان می‌تونه این گزینه رو خاموش کنه.

نیل کور چیه؟

نیل کور (Blind Nil) نیلیه که ندیده و قبل از نگاه کردن به کارت‌ها خوانده می‌شه و بُرد یا باختش ۲۰۰ امتیازه. توی ورق این یه حالت اختیاریه که به‌صورت پیش‌فرض خاموشه و فقط وقتی بازیکنی می‌تونه بخوندش که تیمش حداقل ۱۰۰ امتیاز عقب افتاده باشه.

• اول دور، بازیکنی که شرایطش رو داره اول تصمیم می‌گیره: نیل کور بخونه یا کارت‌هاش رو ببینه.
• اگه کارت‌هات رو ببینی، فرصت نیل کور برای اون دور می‌سوزه؛ بعدش مثل همیشه می‌خونی و نیل معمولی هنوز ممکنه.
• دست‌هایی که نیل‌کورخوان می‌گیره، دقیقاً مثل نیل معمولی، بگ حساب می‌شن.
• نیل کور بدون نیل اصلاً معنی نداره: میزی که نیل رو خاموش کرده باشه، نیل کور هم نداره.

هر دست چطور بازی می‌شه؟

نفر سمت چپِ پخش‌کننده دستِ اول رو شروع می‌کنه. همه باید در صورت امکان خال زمین رو بازی کنن؛ بازیکنی که از اون خال نداره، هر کارتی از جمله پیک می‌تونه بندازه. بالاترین پیک دست رو می‌بره و اگه پیکی نیومده باشه، بالاترین کارت از همون خال زمین برنده می‌شه. برندهٔ هر دست هم دست بعدی رو شروع می‌کنه.

ندادنِ خال زمین وقتی اون خال رو توی دستت داری «رِنِگ» (reneg) به حساب میاد؛ خطایی که همهٔ میزهای اسپیدز سرش اتفاق‌نظر دارن. سر میزهای خانگی، تیم حریف این خطا رو اعلام می‌کنه و جریمه‌ش هم طبق قانون همون خونه تعیین می‌شه. توی ورق امکان نداره رِنِگ پیش بیاد: چون بازی فقط اجازه می‌ده کارت‌های مجاز رو انتخاب کنی.

خال زمین رو بده

نفر سمت راستت شاه دل بازی کرده و هنوز پیک نشکسته.

کارت شروع

دست تو

دل داری، پس حتماً باید دل بدی: ۹ دل یا ۴ دل. آس پیک دست رو می‌بره، اما اینجا بازی کردنش یعنی خال ندادن یا «رِنِگ»؛ واسه همین ورق فقط اجازه می‌ده یکی از دل‌هات رو انتخاب کنی.

با پیک ببُر

حریف آس خشت بازی کرده و تو دیگه خشت نداری.

کارت شروع

دست تو

وقتی خشت نداری هر کارتی دلت بخواد می‌تونی بندازی. حتی ۳ پیک هم از آس خشت بالاتره، چون هر پیکی بقیهٔ خال‌ها رو می‌بُره. با این کار پیک هم می‌شکنه. البته اگه یارت تا همین‌جا دست رو برده، بهتره ۵ گشنیز رو رد کنی و پیک‌هات رو نگه داری.

کِی می‌شه با پیک شروع کرد؟

تا وقتی پیک «نشکسته» نمی‌تونی دست رو با پیک شروع کنی؛ یعنی تا وقتی که توی دست‌های قبلیِ همون دور هیچ پیکی بازی نشده باشه—که معمولاً با خالی شدنِ دستِ یه بازیکن از خال زمین اتفاق می‌افته. البته اگه توی دستت فقط پیک مونده باشه، شروع کردن با پیک کاملاً آزاده.

انداختنِ پیک روی خال‌های دیگه، از همون دست اول، برای بازیکنی که خال زمین رو نداره آزاده و پیک هم با همین کار می‌شکنه. محدودیت بازی فقط مربوط به شروع کردنِ دست با پیکه.

پیک هنوز نشکسته

دست قبلی رو تو بردی و حالا نوبت توئه که بازی رو شروع کنی. توی این دور هنوز هیچ پیکی بازی نشده.

دست تو

هنوز نمی‌تونی با بی‌بی پیک یا ۸ پیک شروع کنی؛ پس با سرباز دل یا ۲ خشت بیا. وقتی توی یکی از دست‌های قبلی پیک بازی شده باشه، شروع با پیک کاملاً آزاده. اگه هم جز پیک کارتی برات نمونده بود، همین الان هم می‌تونستی با پیک شروع کنی.

امتیاز هر دور چطور حساب می‌شه؟

بعد از ۱۳ دست، هر تیم بر اساس تعهدی که داشته امتیاز می‌گیره: اگه حداقل به اندازهٔ خوانده‌ش دست گرفته باشه، برای هر دستِ خوانده ۱۰ امتیاز می‌گیره، وگرنه برای هر دستِ خوانده منفی ۱۰ می‌خوره. هر دست اضافه یه «بگ» حساب می‌شه و ۱ امتیاز داره، و هر ۱۰ تا بگ هم ۱۰۰ امتیاز جریمه میاره. نیل ۱۰۰ و نیل کور ۲۰۰ امتیاز برد یا باخت ثبت می‌کنه.

رساندن خوانده

تیمی که دقیقاً به اندازهٔ خوانده‌ش دست بگیره، برای هر دستِ خوانده ۱۰ امتیاز مثبت می‌گیره.

مثال: تو ۴ می‌خونی و یارت ۳؛ تعهد تیم می‌شه ۷ دست. شما روی هم ۷ دست می‌گیرید و تیم‌تون ۷ × ۱۰ = ۷۰ امتیاز می‌گیره. فرقی هم نمی‌کنه کدوم یار چند تا دست گرفته باشه.

ست شدن

تیمی که کمتر از خوانده‌ش دست جمع کنه «ست» می‌شه و برای هر دستِ خوانده ۱۰ امتیاز از دست میده. دست‌هایی هم که برده امتیازی براش نمیاره.

مثال: تیم شما ۷ خوانده ولی فقط ۶ دست گرفته. ست شدید: منفی ۷ × ۱۰، یعنی منفی ۷۰ امتیاز.

دست‌های اضافه یا «بگ»

هر دستی که تیم بیشتر از خوانده‌ش جمع کنه یه بگه. هر بگ همون لحظه ۱ امتیاز میاره و تعداد بگ‌های تیم هم از دوری به دور دیگه جمع می‌شه.

مثال: تیم شما ۷ خوانده و ۹ دست گرفته. ۷ × ۱۰ = ۷۰ امتیاز برای خوانده و ۲ امتیاز هم برای ۲ تا بگ، یعنی کلاً ۷۲ امتیاز؛ و ۲ تا بگ هم به شمارش بگ‌هاتون اضافه می‌شه.

بردن هر ۱۳ دست می‌شه «بوستون». ورق این رو مثل هر دور دیگه‌ای حساب می‌کنه: تیمی که ۹ خوانده و هر ۱۳ دست رو گرفته ۹۰ + ۴ = ۹۴ امتیاز و ۴ تا بگ می‌گیره.

جریمهٔ بگ

وقتی مجموع بگ‌های یه تیم به ۱۰ برسه، ۱۰۰ امتیاز از اون تیم کم می‌شه و ۱۰ تا بگ از حسابش پاک می‌شه. هر بگِ اضافه‌ای بالای ده تا برای جریمهٔ بعدی توی حساب می‌مونه.

مثال: تیم شما از قبل ۸ تا بگ داره. این دور ۵ می‌خونید و ۸ دست می‌گیرید: ۵۰ امتیاز برای خوانده و ۳ امتیاز برای ۳ تا بگ، یعنی ۵۳. مجموع بگ‌ها به ۱۱ می‌رسه، پس ۱۰۰ امتیاز منفی می‌خورید: امتیاز این دور ۵۳ منهای ۱۰۰، یعنی منفی ۴۷ می‌شه و ۱ بگ هم برای دور بعد می‌مونه.

واسه همینه که بازیکن‌های کاربلد نزدیک به همون چیزی که می‌تونن بگیرن می‌خونن. بگ شاید مفت به نظر بیاد، ولی ده تاش امتیاز یه خواندهٔ ۱۰ دستی رو دود می‌کنه.

امتیاز نیل

اگه نیل‌خوان هیچ دستی نگیره، نیل ۱۰۰ امتیاز مثبت داره و اگه حتی یه دست بگیره، منفی ۱۰۰ می‌شه. خواندهٔ یار کاملاً جدا حساب می‌شه و دست‌های نیل‌خوان هیچ‌وقت به اون اضافه نمی‌شه؛ اون دست‌ها بگ می‌شن.

نیل موفق: تو نیل می‌خونی و یارت ۴. تو هیچ دستی نمی‌گیری و یارت ۵ دست می‌گیره. نیل ۱۰۰، خواندهٔ یارت ۴۰ و ۱ بگ؛ تیم شما روی هم ۱۴۱ امتیاز می‌گیره.

نیل سوخته: تو نیل می‌خونی و یارت ۴. مجبور می‌شی ۲ دست بگیری و یارت ۳ دست می‌گیره. نیل منفی ۱۰۰ می‌شه. ۲ دستِ تو به کمک یارت نمیاد و اون با ۳ دست از ۴ تا ست می‌شه: منفی ۴۰. ۲ دستِ تو هم بگ می‌شه و ۲ امتیاز داره. امتیاز نهایی تیم: منفی ۱۰۰، منفی ۴۰ و ۲، یعنی منفی ۱۳۸.

امتیاز نیل کور

نیل کور درست مثل نیل معمولیه با دو برابر امتیاز: اگه خواننده‌ش هیچ دستی نگیره ۲۰۰ امتیاز مثبت و اگه دست بگیره منفی ۲۰۰. این یه حالت اختیاریه و فقط تیمی که حداقل ۱۰۰ امتیاز عقب باشه اجازه داره بخوندش.

مثال: تیم حریف ۳۲۰ به ۱۸۰ جلوئه؛ شما ۱۴۰ امتیاز عقبید و می‌تونید نیل کور بخونید. تو قبل از نگاه کردن به کارت‌هات نیل کور می‌خونی و یارت ۵. تو هیچ دستی نمی‌گیری و یارت ۶ دست می‌گیره: ۲۰۰ امتیاز برای نیل کور، ۵۰ و ۱ بگ برای خواندهٔ یارت؛ تیم شما توی این دور ۲۵۱ امتیاز جمع می‌کنه.

برندهٔ مسابقه چطور تعیین می‌شه؟

اولین تیمی که به ۵۰۰ امتیاز (توی بازی کوتاه ۳۰۰) برسه بازی رو می‌بره. اگه هر دو تا تیم توی یه دور به هدف برسن، تیمی که امتیازش بیشتره برنده است و اگه امتیازها دقیقاً برابر باشه، یک دور دیگه بازی می‌کنن.

مثال: تیم شما ۴۶۰ و تیم حریف ۴۷۰ امتیاز داره. دور بعد شما ۶۲ و اونا ۴۱ امتیاز می‌گیرن. هر دو تیم از ۵۰۰ رد می‌شن، با ۵۲۲ و ۵۱۱، و تیم شما به خاطر امتیاز بیشتر بازی رو می‌بره، با اینکه حریف دور رو جلوتر شروع کرده بود.

هر بازیکنی می‌تونه تسلیم هم بشه؛ توی این حالت مسابقه به تیم حریف می‌رسه.

چه حالت‌های اختیاری‌ای وجود داره؟

میزبانِ میز خصوصی قبل از اولین پخش، حالت‌ها رو انتخاب می‌کنه و میز هم حالت‌های فعال رو با نشان‌های کوچک نشون می‌ده. بازی سریع همیشه با قوانین پیش‌فرضه تا همهٔ کسایی که توی صف هستن یه بازی یکسان رو بازی کنن.

توی حالت «۲ گشنیز شروع می‌کنه»، کسی که گشنیز نداره می‌تونه همون دست اول پیک بزنه و پیک می‌شکنه. حالتِ «ژوکر بزرگ، ژوکر کوچک» کارت ۲ گشنیز رو از بازی بیرون می‌بره، پس نمی‌شه هم‌زمان با «۲ گشنیز شروع می‌کنه» فعالش کرد.

«ژوکر بزرگ، ژوکر کوچک» چطور بازی می‌شه؟

دو تا ژوکر به‌عنوان بالاترین حکم‌ها به پیک‌ها اضافه می‌شن و ۲ پیک هم بعد از اونا، بالاتر از آس می‌شینه. برای اینکه دسته همون ۵۲ کارت بمونه، ۲ گشنیز و ۲ دل بیرون می‌رن و ۲ خشت هم یه خشتِ معمولی باقی می‌مونه. این دسته و ترتیبِ حکم‌ها از قوانین دنیس جی. بارمور توی سایت پاگات گرفته شده؛ پاگات می‌نویسه این حالت بین آفریقایی‌تبارهای آمریکا خیلی رایجه.

• ترتیب پیک‌ها: ژوکر بزرگ، ژوکر کوچک، ۲ پیک، آس پیک، شاه پیک، بی‌بی پیک، سرباز پیک، ۱۰ پیک و به همین ترتیب تا ۳ پیک.
• ژوکرها حکم پیک رو دارن. وقتی زمین پیکه، ژوکر خال زمین حساب می‌شه؛ وقتی هم خال زمین رو نداری، با ژوکر درست مثل هر پیکِ دیگه‌ای می‌تونی ببُری.
• فقط وقتی می‌تونی با ژوکر بازی رو شروع کنی که پیک شکسته باشه، و انداختن ژوکر خودش پیک رو می‌شکنه. شکستن پیک و شروع دور اینجا دقیقاً همون قوانین همیشگی ورقه؛ هرچند قوانین خود بارمور شکستن پیک رو الزامی نمی‌دونن.
• بقیهٔ قوانین، از خواندن گرفته تا بگ، تغییری نمی‌کنه؛ فقط این‌بار به‌جای ۱۳ حکم، ۱۵ تا حکم توی بازی هست.

اصطلاحات سر میز اسپیدز

اسپیدزبازها زبون مخصوص خودشون رو دارن. این‌ها اصطلاحاتی هستن که سر میزهای آمریکایی می‌شنوی، به همراه معادل و معنیشون توی ورق.

• بوک (book): یک دست بازی، یعنی یک کارت از هر بازیکن.
• بورد (board): چهار دست؛ حداقل خواندن سر خیلی از میزهای خانگی (توی ورق اجباری نیست).
• ست (set): تیمی که کمتر از خوانده‌ش دست بگیره «ست» شده.
• بگ (bag): هر دست اضافه‌تر از خوانده. هر ده تا بگ ۱۰۰ امتیاز جریمه داره.
• بریدن (cut): پیک‌زدن روی خالی که نداری.
• شکستن پیک (broken): وقتی اولین پیک بازی شد، از اون به بعد می‌شه دست رو با پیک شروع کرد.
• نیل و نیل کور: خواندن صفر دست، برای گرفتن ۱۰۰ یا ۲۰۰ امتیاز.
• بوستون (Boston): بردن هر ۱۳ دست. سر بعضی میزها جایزه داره یا همون‌جا بازی رو تموم می‌کنه؛ توی ورق مثل هر دور دیگه‌ای شمرده می‌شه.
• رِنِگ (reneg): خال‌ندادن با اینکه اون خال رو توی دستت داری.

منابع

میز پیش‌فرض ورق از قوانین اسپیدز دو به دو در سایت پاگات پیروی می‌کنه. تاریخچه و نکته‌های فرهنگی هم از منابع زیر اومده.

• John McLeod, “Spades”, pagat.com, last updated 1 October 2026.
• Simon Wintle, “History and Evolution of Spades”, The World of Playing Cards (wopc.co.uk), 1996, updated 2023.
• “Reflections on Spades: An Interview with Amina S. McIntyre”, American Journal of Play 13, nos. 2–3, The Strong National Museum of Play (museumofplay.org), 2021.